
اضطراب امتحان
اضطراب امتحان نوعی خود اشتغالی ذهنی است که با خود کم انگاری و تردید در باره توانایی های خود، مشخص می شود و غالباً به ارزیابی منفی، عدم تمرکز حواس، واکنش های جسمانی نامطلوب و افت عملکرد تحصیلی منجر می گردد.
علایم و نشانه های اضطراب امتحان
آشفتگی معده، به هم خوردن ساعت های خواب و آرامش، تغییر اشتها، ضعف، سر گیجه، تغییر در فشار خون، میزان نبض و افزایش ترشح هورمون های آدرنالین و نور آدرنالین، از علایم عمومی اضطراب امتحان می باشد.همچنین اضطراب ناشی از امتحانات شفاهی موجب تپش قلب، لرزش صدا و بدن، تغییر دمای بدن، خشکی دهان و عرق کردن می شود.
زمان شیوع اضطراب امتحان معمولاً از سنین 10 تا 11 سالگی شکل گرفته و به موازات بالا رفتن سن و پایه تحصیلی افزایش می یابد و دختر ها بیش از پسر ها آنرا تجربه می کنند.
توجه: اضطراب اگر از حد معین افزایش یابد باعث کاهش عملکرد فرد می شود در حالی که اضطراب خفیف یا مقطعی ممکن است موجب افزایش کار و فعالیت شود.
علل اضطراب امتحان
1-عوامل شخصیتی: عزت و اعتماد به نفس پایین، استناد درونی شکست ها، احساس عدم کفایت، آرمانگرایی، عدم انگیزش تحصیلی
2-عوامل خانوادگی: سخت گیری بیش از حد والدین در امور تحصیلی، انتظارات نا معقول و بیش از حد توان دانش آموزان، الگو های خشک و غیر قابل انعطاف فرزند پروری، تنبیه و سرزنش، عدم ارائه تشویق
3-عوامل آموزشگاهی: انتظارات نا بجای معلمان، دروس و امتحانات مشکل، مراقبین امتحان، محدودیت زمانی در جلسه امتحان، محیط نامناسب امتحان و وجود عوامل مزاحم مثل صر وصدا، نور و تهویه نامناسب
راهکار های رفع اضطراب امتحان
الف- مواردی که دانش آموزان باید رعایت کنند:
1- موقعی که مضطرب هستید سعی کنید تصورات و موضوعات منفی و نگران کننده ای را که ذهنتان را اشغال کرده است با موضوعات و مفاهیم مثبت و دلنشین جایگزین کنید. توجه داشته باشید که ترس و اضطراب با اینکه علایم و نشانه های مشابهی دارند اما دارای علل و ریشه های متفاوت می باشند. ترس ریشه واقعی دارد مثلاً کسی که به کوهپیمایی می رود وقتی بر لبه پرتگاهی رسد از پرت شدن می ترسد و لرزه بر اندامش می نشیند که این یک حات طبیعی است. اما اضطراب به خاطر تصوراتی است که حتی اقل در زمان اضطراب واقعیت ندارد و یا زمان آن فرا نرسیده و امکان به وقوع پیوستن تصورات هم احتمال 50 درصدی دارد. مثلاً شخصی که قرار است یک هفته بعد به کوهپیمایی برود چند روز قبل از آن با تصور اینکه در لبه پرتگاه قرار دارد وهمین الان دارد پرت می شود قلبش واقعاً به تپش می افتد و شب خوابش نمی گیرد.
2- راه دیگر غلبه دانش آموزان بر اضطراب امتحان آمادگی است. اگر در طول سال تحصیلی مواد درسی را بخوبی خوانده باشید و قبل از امتحانات هم مطالب یاد گرفته شده را مرور نمایید مطمئناً آمادگی کافی برای امتحان را داشته و تصورات منفی در مورد مشکلات احتمالی و نمره پایین ذهن شما را اشغال نخواهد کرد.
ب- مواردی که مدرسه و معلمان باید رعایت کنند:
1- حفظ آرامش شخصی و خویشتن داری معلم موقع اجرای امتحان، زیرا عواطف مسری است و اگر معلم مضطرب باشد به دانش آموزان نیز سرایت می کند.
2- ارائه نمونه سوالات امتحانی جهت آشنایی دانش آموزان با نحوه طرح سوال معلم
3- در نظر گرفتن فرصتی ، قبل از امتحان به منظور رفع اشکال
4- سوالات اول ورقه امتحانی باید گمراه کننده و دشوار و غلط انداز و دو پهلو نباشد
5- سوالات امتحانی باید به جای حافظه ، میزان فهم و اسنتباط دانش آموزان را بسنجد
6- امید بخشیدن به دانش آموزان به جای تهدید کردن
7- معنویت معلم در توجه دادن دانش آموزان به ذکر خدا و استمداد از او
فلسفه وجودی فرم هدایت تحصیلی برای دانش آموزان پایه اول متوسطه
بعد از اتمام امتحانات خرداد یا شهریور ماه به همراه کارنامه امتحانی سال اول یک برگ فرم هدایت تحصیلی جهت انتخاب رشته به دانش آموزان ارائه می گردد. این فرم نتیجه فعالیت های مشترک دانش آموزان و مشاوران در طی یک سال تحصیلی است که در آن نمرات بعضی از دروس دوره راهنمایی و اول متوسطه مرتبط با انواع رشته های تحصیلی ، نتایج تست های مشاوره ای (هوشی و رغبت) و نظرات خود دانش آموزان و اولیای آنها و نظر کلی مشاور جهت اولویت بندی انتخاب رشته تحصیلی دوره متوسطه دانش آموزان لحاظ گردیده وپس از تحلیل توسط رایانه اولویت رشته ها از یک تا شش مشخص و یک معیارو ملاک دقیق و علمی جهت کمک به انتخاب درست پیش روی دانش آموزان و اولیای آنها قرار می گیرد.
اما در عمل این فرم فقط از یک جنبه مورد استفاده قرار می گیرد که مثلاً دانش آموزی به دلایلی شرایط ورود به رشته ای را کسب نکرده و با استناد به فرم هدایت تحصیلی نمی تواند به فلان رشته راه یابد (البته عامل دخیل در این امر تنها دو مورد نمرات راهنمایی و متوسطه دروس مرتبط است) و این امر که دانش آموز باید اولویت اول یا وسط یا آخرین رشته را انتخاب کند ، متاسفانه مورد کم لطفی دانش آموزان و اولیا و سایرین قرار می گیرد و مثلاً دانش آموزی که در اولین اولویت ها می توانست تحصیلات موفقیت آمیزی داشته باشد به علت تصمیم گیری های غیر منطقی احساسی یا چشم همچشمی با دیگران ، با انتخاب آخرین اولویت ها در پایه دوم دچار مشکل گردیده و این امر موجب کاهش انگیزه ، یاس و نا امیدی و بطور کلی افت تحصیلی تعدادی از دانش آموزان می شود.
این مسئله از بعد حق و وظیفه یکی دیگر از چالش های پیشروی مشاوران مدارس و مسئولان این امر در رده های بالاتر است که با مطالعه و تحقیق روی نکات قوت و ضعف فرم هدایت تحصیلی راهکار های اصلاحی لازم را ارائه نمایند. ان شاء الله
در اولين روز هاي آغازين سال تحصيلي خبري در مورد ممنوعيت تنبيه بدني در مدارس و نحوه برخورد با اين موضوع از رسانه هاي گروهي اعلام گرديده و مباحثي را در ميان همكاران محترم فرهنگي برانگيخته است. بر اساس ماده 10 آئين نامه آموزشي تنبيه بدني از سالها پيش در مدارس ممنوع بوده و به جرات مي توان گفت كه موضوع تنبيه در مورد مسائل درسي و تحصيلي كلاً منسوخ گرديده و هيچ معلمي شاگردانش را به زور مجبور به درس خواندن نمي كند. و تنها مسئله موجود نحوه برخورد در مورد مسائل انضباطي و اخلاقي دانش آموزان است كه معلمان عزيز نيز تا حد امكان موضوع را رعايت مي كنند.اما بايد ديد بيان اين مطلب با صراحت و تاكيد چه نفعي براي معلمان و دانش آموزان دارد؟ چرا مسئولان محترم آموزش و پرورش به جاي چاره جويي مشكلات انضباتي و تجديد نظر و اصلاح آئين نامه مربوطه با اينگونه بيانات كه حرف جديدي هم ندارد بر مشكلات تدريس معلمان مي افزايند؟
اگر صحبت از تنبيه است يعني اينكه هنوز علل و امكان اين امر وجود دارد؛ هميشه در كلاس هاي مقاطع بالاتر تعداد معدودي دانش آموز هستند كه از اينگونه فرصت ها و ضعف قوانين انضباتي سوء استفاده كرده به شيطنت و وقت گذراني پرداخته و وقت گرانقدر كلاس و دانش آموزان را اتلاف نموده و با رفتارهاي غير اخلاقي به ساحت مقدس علم و معلم و كلاس بي احترامي مي نمايند.(عدم رعايت بند هاي1،2،3 آئين نامه انضباتي)
با توجه به موارد فوق اين سوالات قابل بحث است كه:
1-حق و وظيفه معلم در قبال دانش آموزاني كه به دلايل خاص خود قصد آزارگري و وقت گذراني دارند، چيست؟
2-فرصت هاي از دست رفته دانش آموزاني كه وقت گرانقدر تحصيلي شان به خاطر شلوغي تعداد معدودي ضايع مي شود چگونه قابل جبران است؟
آنچه مسلم است آئين نامه انضباطي براي حل مشكلات فوق حتي كوچك ترين معذرت خواهي دانش آموزان خاطي را در نظر نگرفته و تنها يكسري مقررات زمان بر براي اينگونه دانش آموزان خطاكار دارد كه در عمل چندان هم كار ساز نيست. چرا كه اگر آئين نامه انضباتي مشكلات راحل مي كرد ديگر بحث تنبيه مطرح نبود.
بايد توجه داشت كه اصولاً فلسفه تعليم و تربيت تاكيدي بر تنبيه ندارد چراكه تنبيه به اندازه ي تشويق و ساير روش هاي تغيير رفتار ، اثر تربيتي مطلوبي ندارد و ما نيز از تنبيه به هيچ شكل بدني و انواع ديگر آن حمايت نمي كنيم؛ اما در اين مورد هم مانند ساير مشكلات اجتماعي بايد به جاي برخورد با معلول به علت ها بپردازيم و زمينه هاي بروز آنرا بررسي و برطرف نماييم.
مسئولان بزرگوار تصميم گيرنده توجه دارند كه ما در كشوري در حال رشد زندگي مي كنيم كه همه ساختار هاي فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي آن در حال تغيير و تحول و تكامل است و تا زماني كه همه كلاس هايمان داراي امكانات آموزشي خوب با استاندارد هاي آموزشي بوده و تعداد دانش آموز براي هر كلاس حد اكثر 25 نفر باشد؛ و خانواده ها نيز بتوانند تمامي نياز هاي فيزيكي و رواني فرزندان را برطرف نموده از هر لحاظ شرايط حضور مطلوب آنان را در كلاس فراهم آورند، فاصله داريم.مسئولان محترم مستحضر هستند كه تعداد تعداد دانش آموزان كلاس هاي اكثر مدارس كشور بين 35 الي 40 نفر مي باشد؛ كه امكان مشكل آفريني دانش آموزان خاطي چند برابر شده و مقداري از زمان تدريس معلم صرف ساكت نمودن دانش آموزن بي انضباط و حتي پاسخ به سوالات منطقي و مودبانه دانش آموزان شده و از فرصت تدريس كاسته مي شود و اينكه همه معلمان به روش هاي روانشناسي و تربيتي و تغيير رفتار آگاهي داشته و بتوانند در مورد 40 نفر در عرض دو ساعت بكار گيرند كاري ممكن اما طاقت فرساست كه مساماً انرژي معلمان در ساعات اوليه روز ته خواهد كشيد و به ناچار و عليرغم ميل خود مجبورند از كوتاه ترين روش ها جهت ساكت نمودن شاگردان نا بهنجار و برقراري نظم آموزشي استفاده كنند.
آيا تنها راه حل مشكل موجود برخورد با معلمان است؟
پيشنهاداتي براي حل مشكلات انضباطي دانش آموزان :
1- باز نگري و تغيير و اصلاح آئين نامه انضباطي دانش آموزان توسط مسئولان محترم آموزش و پرورش
2- باز آموزي و نو آموزي معلمان در مورد روش هاي رفتاري و تربيتي توسط آموزش و پرورش
3- احياء و ارتقاع پايگاه اجتماعي معلمان در ميان جامعه ،خانواده ها و دانش آموزان
4- ارائه اموزش هاي تربيتي و رفتاري براي خانواده ها از طريق آموزش و پرورش، مدارس،صدا و سيما و انواع رسانه هاي گروهي و ساير سازمانها و نهادهاي مرتبط
5- برخورداري از آموزه هاي ارزشمند تربيتي دين مبين اسلام و كتاب مقدس قرآن و سنت پيامر اكرم (ص) توسط خانواده ها و دانش آموزان در ارج نهادن به ساحت علم و مدرسه و معلم.
|
کليه حقوق و امتيازات اين سايت متعلق به
(سايت تک باران)
مي باشد
|